Wszystkie aktualności

Paryski sąd uznał krytykę nakładki dostępnościowej za bezprawne zdyskredytowanie produktu

Sąd w Paryżu nakazał ekspertce ds. dostępności zapłatę 3000 euro odszkodowania na rzecz FACIL’ITI, uznając, że kategoryczne wpisy w sieci przekroczyły granice dozwolonej krytyki.

11 grudnia 2025 r. Sąd Cywilny w Paryżu (Tribunal judiciaire de Paris, Izba 5, Sekcja 2) wydał wyrok w sprawie z powództwa spółki FACIL’ITI przeciwko niezależnej ekspertce ds. dostępności cyfrowej (sygn. akt 21/06746).

Sąd orzekł, że kategoryczne i pozbawione niuansów wypowiedzi opublikowane w mediach społecznościowych oraz na blogu, dotyczące oferowanego przez firmę rozwiązania wspomagającego, stanowiły bezprawne zdyskredytowanie produktu (dénigrement) w rozumieniu art. 1240 francuskiego Kodeksu cywilnego, a nie prawnie chronioną krytykę w debacie publicznej.

Tło sporu

FACIL’ITI oferuje opatentowane narzędzie w formie nakładki na strony internetowe, wprowadzone na rynek w 2015 roku. Rozwiązanie, sprzedawane właścicielom witryn w modelu subskrypcyjnym, dostosowuje interfejs do potrzeb wzrokowych, motorycznych lub poznawczych użytkowników bez ingerencji w kod źródłowy.

W lutym 2020 r. ekspertka ds. dostępności opublikowała w serwisie GitHub artykuł o tzw. „magicznych przyciskach”, wspominając w nim o FACIL’ITI. Na wniosek spółki wzmianka o firmie została usunięta. W październiku i listopadzie 2020 r. pozwana zamieściła jednak na platformie Twitter oraz na swoim blogu nowe wpisy, w których twierdziła m.in., że nakładki „w ogóle nie czynią witryn dostępnymi” oraz zarzucała wprowadzanie w błąd.

Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia treści, 6 maja 2021 r. spółka FACIL’ITI złożyła pozew o odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności deliktowej. Zlecona przez sędziego w grudniu 2023 r. mediacja nie przyniosła porozumienia.

Stanowiska stron

Powódka podnosiła, że pozwana rozpowszechniała złośliwe i niepoparte dowodami twierdzenia, podważając użyteczność rozwiązania. FACIL’ITI argumentowało, że w swoich materiałach informacyjnych wyraźnie zaznacza, iż oprogramowanie stanowi narzędzie uzupełniające, nie zastępuje zgodności z państwowym standardem RGAA (Référentiel général d'amélioration de l'accessibilité) i nie jest przeznaczone dla osób całkowicie niewidomych ani niesłyszących.

Pozwana powoływała się na wolność słowa gwarantowaną w art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Podkreślała, że dostępność cyfrowa wymaga dostosowania kodu strony dla wszystkich grup osób z niepełnosprawnościami, a nakładki tego wymogu nie spełniają, na co wskazują m.in. opinie instytucji publicznych i Komisji Europejskiej. Wniosła także powództwo wzajemne o 10 000 euro zadośćuczynienia, zarzucając powódce próbę uciszenia krytyki za pomocą nadużycia prawa do sądu.

Motywy wyroku

Sąd przypomniał, że choć kwestia dostępności cyfrowej stanowi temat debaty publicznej, to krytyka konkretnego produktu musi opierać się na wystarczających faktach i zachowywać umiar.

W uzasadnieniu sąd wskazał, że:

  • Francuskie wytyczne RGAA są zbiorem zaleceń doskonalących, które nie nakładają na wszystkie podmioty prywatne obowiązku tworzenia narzędzi odpowiadających każdemu rodzajowi niepełnosprawności.
  • Od 2020 r. komunikacja FACIL’ITI była spójna i jednoznacznie wskazywała, że narzędzie modyfikuje jedynie wyświetlanie treści, a nie kod źródłowy, i nie jest kierowane do osób niesłyszących ani niewidomych.
  • Kategoryczne stwierdzenia pozwanej, że narzędzie „w ogóle nie zapewnia dostępności”, miały charakter uogólniający i pomijały potwierdzoną badaniami przydatność oprogramowania dla części odbiorców (np. osób słabowidzących czy z trudnościami motorycznymi).

W związku z tym sąd zakwalifikował działania pozwanej jako delikt dyskredytacji handlowej.

Rozstrzygnięcie sądu

Sąd oddalił roszczenia o odszkodowanie majątkowe, zauważając, że przychody powódki wzrosły ze 130 000 euro w 2020 r. do 280 000 euro w 2021 r. Przyznał jednak FACIL’ITI kwotę 3000 euro tytułem zadośćuczynienia za szkodę wizerunkową o charakterze niemajątkowym, biorąc pod uwagę ograniczony zasięg publikacji.

Ponadto sąd:

  • Zasądził od pozwanej 2500 euro kosztów postępowania na podstawie art. 700 francuskiego Kodeksu postępowania cywilnego oraz obciążył ją kosztami sądowymi;
  • W całości oddalił powództwo wzajemne o nadużycie procedury sądowej;
  • Nakazał pozwanej powstrzymanie się na przyszłość od formułowania wypowiedzi dyskredytujących rozwiązanie FACIL’ITI na wszelkich nośnikach, w tym na blogach, portalach społecznościowych, podczas webinarów i w prasie.

Wyrokowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Wszystkie aktualności

Newsletter

Aktualności o dostępności prosto na Twój e-mail

Nowe przepisy i terminy, wyroki sądów, kontrole i zmiany w WCAG. Raz w tygodniu dostajesz krótkie podsumowanie, a gdy dzieje się coś ważnego, informację od razu. Możesz wypisać się w każdej chwili.

  • Ważne zmiany od razu, reszta w tygodniowym podsumowaniu
  • Nowe przepisy i terminy wdrożenia
  • Wyroki sądów, kontrole i kary
  • Zmiany w WCAG i innych standardach

Jeśli nic nie wybierzesz, dostaniesz wszystko. Wybierz kategorie, jeśli chcesz dostawać tylko część.