Wprowadzenie do Kryterium Sukcesu WCAG 1.4.5: Obrazy tekstu

Kryterium sukcesu 1.4.5 Obrazy tekstu (otwiera nową kartę) (poziom AA) jest kluczowym elementem Wytycznych dla Dostępności Treści Internetowych (WCAG) 2.0 i 2.1, mającym na celu zapewnienie, że informacje tekstowe są dostępne dla jak najszerszej grupy użytkowników.

Główna zasada tego kryterium jest prosta: jeżeli technologie pozwalają, do przekazywania informacji należy używać tekstu zamiast obrazów tekstu. Oznacza to, że wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, zamiast osadzać tekst w pliku graficznym (np. PNG, JPG, GIF), należy używać rzeczywistego tekstu HTML, który może być stylizowany za pomocą CSS.

Dlaczego kryterium 1.4.5 ma znaczenie?

Zgodność z kryterium 1.4.5 jest fundamentalna dla zapewnienia kompleksowej dostępności treści cyfrowych. Obrazy tekstu stwarzają liczne bariery, które skutecznie eliminują prawdziwy tekst HTML/CSS.

Wpływ na dostępność i grupy użytkowników

  • Użytkownicy z wadami wzroku:
    • Skalowanie: Rzeczywisty tekst można dowolnie skalować (powiększać) bez utraty jakości i pikselizacji, co jest kluczowe dla osób słabowidzących. Obrazy tekstu często stają się rozmyte lub zniekształcone przy powiększeniu.
    • Personalizacja: Użytkownicy mogą dostosowywać wygląd tekstu (rozmiar, kolor, kontrast, krój czcionki, odstępy między wierszami) za pomocą własnych arkuszy stylów CSS, co jest niemożliwe w przypadku tekstu w obrazach.
  • Użytkownicy czytników ekranu: Czytniki ekranu nie potrafią "czytać" tekstu zawartego w obrazach, chyba że zostanie on udostępniony w alternatywnym tekście (alt). Nawet wtedy jest to gorsze rozwiązanie niż bezpośredni dostęp do tekstu.
  • Użytkownicy z dysleksją lub zaburzeniami poznawczymi: Możliwość zmiany kroju czcionki na bardziej czytelny lub zwiększenie odstępów między literami i wyrazami znacząco poprawia komfort i efektywność czytania.
  • Użytkownicy urządzeń mobilnych: Rzeczywisty tekst lepiej adaptuje się do różnych rozmiarów ekranów i rozdzielczości (responsywność), zapewniając optymalne wrażenia wizualne bez konieczności przewijania w poziomie.
  • Inne korzyści:
    • SEO: Wyszukiwarki indeksują rzeczywisty tekst, co poprawia widoczność strony.
    • Tłumaczenie: Tekst HTML może być łatwo przetłumaczony przez automatyczne narzędzia, czego nie można zrobić z tekstem w obrazach.
    • Wydajność: Często ładowanie czcionek i renderowanie tekstu HTML jest szybsze niż pobieranie dużych plików graficznych.

Kryterium sukcesu 1.4.5: Obrazy tekstu (Poziom AA) – Szczegółowe wymagania

Oto dokładne brzmienie kryterium oraz jego wyjątki:

Kryterium Sukcesu 1.4.5 (Obrazy tekstu): Jeżeli technologie pozwalają, do przekazywania informacji należy używać tekstu zamiast obrazów tekstu.Wyjątki:

  • Dekoracyjne: Obraz tekstu jest używany wyłącznie do celów dekoracyjnych i jego konkretna prezentacja wizualna nie jest niezbędna dla przekazywanych informacji. W takim przypadku, jeśli obraz zawiera tekst, a jego wizualna prezentacja nie jest kluczowa dla zrozumienia treści, można go użyć, ale zaleca się alternatywne rozwiązania (np. puste atrybuty alt="" dla obrazów bez znaczenia informacyjnego).
  • Niezbędne: Konkretna prezentacja tekstu jest niezbędna dla przekazywanych informacji. Obejmuje to:
    • Logotypy i nazwy marek: Nazwy firm i logo, które są przedstawiane jako obrazy.
    • Części zdjęcia: Tekst, który jest integralną częścią zdjęcia (np. tabliczka znamionowa na maszynie).
    • Specjalistyczne notacje: Tekst w specyficznych formatach (np. równania matematyczne, chińskie znaki kaligraficzne), gdzie renderowanie jako prawdziwy tekst HTML jest technicznie trudne lub niemożliwe bez utraty znaczenia.
  • Dostosowywalne: Obraz tekstu może być wizualnie dostosowany do wymagań użytkownika. Oznacza to, że użytkownik może zmienić jego wygląd (np. rozmiar, kolor). Ten wyjątek jest rzadziej spotykany w praktyce dla prostych obrazów tekstu i wymaga zaawansowanych rozwiązań.

Praktyczne wskazówki dla zgodności

Aby spełnić wymagania kryterium 1.4.5, należy przede wszystkim dążyć do używania rzeczywistego tekstu.

  • Zawsze preferuj tekst HTML/CSS: Zamiast tworzyć obraz z nagłówkiem, menu nawigacyjnym czy ważnym komunikatem, użyj odpowiednich znaczników HTML (<h1>, <p>, <a>, <span>) i stylizuj je za pomocą CSS.
  • Używaj czcionek internetowych (Web Fonts): Dzięki @font-face w CSS możesz używać niestandardowych czcionek, aby osiągnąć pożądany wygląd bez uciekania się do obrazów tekstu.
  • Zapewnij alternatywny tekst dla obrazów tekstowych (jeśli niezbędne): Jeżeli użycie obrazu tekstu jest uzasadnione wyjątkiem (np. logo), upewnij się, że atrybut alt obrazu zawiera równoważną informację tekstową.
  • Rozważ SVG dla złożonej typografii: Skalowalna Grafika Wektorowa (SVG) może zawierać rzeczywisty tekst HTML lub tekst osadzony w elemencie <text>, który jest dostępny dla technologii wspomagających i skalowalny.
  • Unikaj tekstu nałożonego na złożone tła w obrazach: Jeśli tekst jest częścią większego obrazu (np. banera promocyjnego), postaraj się umieścić go jako rzeczywisty tekst HTML/CSS na obrazie, a nie osadzić go w pliku graficznym.

Przykłady implementacji

Poprawne implementacje

W tych przykładach tekst jest renderowany za pomocą HTML i CSS, co zapewnia pełną dostępność.

Nagłówek strony

Ten nagłówek jest prawdziwym tekstem HTML, który może być powiększony, odczytany przez czytnik ekranu i stylizowany przez użytkownika.

Przycisk nawigacyjny

Tekst przycisku jest standardowym tekstem HTML, stylizowanym za pomocą CSS.

Tekst w SVG

Jeśli musisz użyć SVG do złożonych efektów typograficznych, upewnij się, że tekst wewnątrz SVG jest dostępny.

Tekst w elemencie <text> SVG jest dostępny dla czytników ekranu i skalowalny.

Niepoprawne implementacje

Te przykłady naruszają kryterium 1.4.5, ponieważ przekazują informację tekstową za pomocą obrazu, mimo że można użyć rzeczywistego tekstu.

Nagłówek jako obraz

Chociaż atrybut alt zapewnia alternatywny tekst, to wciąż jest to obraz tekstu, który nie skaluje się bez strat, nie pozwala na personalizację stylów przez użytkownika i jest mniej efektywny.

Cena produktu w obrazie

Informacja o cenie jest kluczowa i powinna być dostępna jako tekst HTML, aby użytkownicy mogli ją łatwo powiększyć, skopiować lub przetłumaczyć.

Przycisk z tekstem w tle

Użycie obrazu tła CSS z tekstem osadzonym w nim (np. przycisk, którego tekst jest częścią obrazu).

Chociaż tekst "Wyślij" jest obecny w HTML, jest wizualnie zastąpiony obrazem. To jest gorsze rozwiązanie niż użycie samego tekstu HTML i stylizowanie go CSS, ponieważ obraz tła może się nie załadować, a użytkownicy nie mogą łatwo zmieniać jego wyglądu.

Najlepsze praktyki i typowe pułapki

Najlepsze praktyki

  • Priorytet dla tekstu HTML: Zawsze zaczynaj od myśli, czy dana informacja może być przedstawiona jako rzeczywisty tekst.
  • Wykorzystanie CSS i Web Fonts: Używaj CSS do stylizacji tekstu i web fontów do implementacji niestandardowej typografii.
  • Testowanie skalowalności: Sprawdź, jak strona wygląda przy powiększeniu tekstu (np. 200%) oraz przy powiększeniu całej strony, aby upewnić się, że tekst pozostaje czytelny.
  • Współpraca z projektantami: Edukuj zespoły projektowe na temat znaczenia używania rzeczywistego tekstu w projektach graficznych.

Typowe pułapki

  • Wizualne efekty ponad dostępnością: Projektanci mogą faworyzować złożone efekty typograficzne, które są łatwiejsze do osiągnięcia w edytorach graficznych, co prowadzi do tworzenia obrazów tekstu.
  • Błędne interpretowanie wyjątków: Nadużywanie wyjątków "dekoracyjne" lub "niezbędne" do uzasadnienia użycia obrazów tekstu tam, gdzie nie jest to konieczne.
  • Dynamika treści: Generowanie obrazów zawierających tekst "w locie" (np. wykresy z etykietami, certyfikaty) bez zapewnienia dostępnego tekstu alternatywnego lub samej możliwości dostępu do tekstu.
  • Zaniedbanie SVG: Użycie SVG, ale osadzenie tekstu jako ścieżek graficznych zamiast elementów <text>, co czyni go niedostępnym dla czytników ekranu.

Powiązane wpisy

Nadal szukasz odpowiedzi?

Zapytaj naszych specjalistów używając czatu online.

Skontaktuj się z nami

Newsletter

Aktualności o dostępności prosto na Twój e-mail

Nowe przepisy i terminy, wyroki sądów, kontrole i zmiany w WCAG. Raz w tygodniu dostajesz krótkie podsumowanie, a gdy dzieje się coś ważnego, informację od razu. Możesz wypisać się w każdej chwili.

  • Ważne zmiany od razu, reszta w tygodniowym podsumowaniu
  • Nowe przepisy i terminy wdrożenia
  • Wyroki sądów, kontrole i kary
  • Zmiany w WCAG i innych standardach

Jeśli nic nie wybierzesz, dostaniesz wszystko. Wybierz kategorie, jeśli chcesz dostawać tylko część.